Aktinidie - Kiwi Północy

Aktinidie są zazwyczaj roślinami dwupiennymi, tzn. na osobnych roślinach występują kwiaty męskie i żeńskie. Liczba i wielkość owoców zależy od dobrego zapylenia, dlatego ważne jest, żeby w pobliżu siebie zakwitły w tym samym czasie kwiaty męskie i żeńskie. Jeśli wybierzemy do uprawy odmianę dwupienną, trzeba posadzić blisko siebie (najlepiej w odległości 3-5 m) roślinę męską i żeńską. Przy większej liczbie aktinidii wystarczy posadzić jeden egzemplarz męski na 5-8 żeńskich. Rośliny męskie powinny być rozmieszczone możliwie równomiernie między żeńskimi. W Mając miejsce tylko na jedno pnącze, trzeba wybrać odmianę obupłciową lub na egzemplarzu żeńskim zaszczepić pęd męski.





Zapylenia dokonują głównie pszczoły i inne owady. Kwiaty aktinidii są stosunkowo mało atrakcyjne dla owadów, dlatego musi być ich dużo, aby nastąpiło dobre zapylenie. Gdy nie ma owadów, można dokonać zapylenia ręcznego, zrywając świeżo rozwinięty kwiat męski i pocierając go przez 1-2 sekundy o kwiat żeński. Jednym kwiatem męskim można zapylić około 5 kwiatów żeńskich.

Ochrona i Dojrzewanie Aronii

Aronia praktycznie chroni sie sama i nie nastręcza wielu kłopotów, ponieważ jak do tej pory nie występowały na niej szkodniki ani choroby w takiej ilości, aby zagrażały plantacjom. Obecnie sporadycznie zdarza się, że aronię atakują mszyce lub gąsienice zjadające liście. Należy zastosować wtedy jednorazowy oprysk jednym z dostępnych środków owadobójczych. Aronia dojrzewa u nas w II poł. sierpnia w zależności od czynników środowiskowych i warunków pogodowych. Termin dojrzewania może wahać się w przedziale dwóch tygodni. Do zbioru przystępuje się, gdy wszystkie owoce są całkowicie wykształcone i wybarwione. Zbiór jest jednorazowy, zbiera się całe baldachogrona. Należy pamiętać, aby nie przepełniać skrzynek, co może spowodować zbytnie zgniecenie owoców. Owoce są trwałe i nawet kilkudniowe przetrzymywanie ich w skrzynkach nie powoduje ich zepsucia. Jest to cenną cechą umożliwiającą z dużej powierzchni jednorazową dostawę do zakładu przetwórczego. Przy zbiorze mechanicznym kombajnem do porzeczek, ważne jest uchwycenie właściwego terminu zbioru, tak żeby całkowicie dojrzałe owoce łatwo odrywały się od szypułek.

Nawożenie Aronii

Aronię możemy sadzić zarówno jesienią jak i wiosną. Jednak ze względu na to, że aronia wcześnie zaczyna wegetację, sadzenie jesienne jest bardziej wskazane. Sadzonkę sadzi się 3-5 cm głębiej niż rosła w szkółce, co sprzyja silnemu krzewieniu roślin. Po posadzeniu powinno powstać wokół sadzonki wklęśnięcie powodujące łatwiejsze gromadzenie się wody. Najlepszym przedplonem dla aronii są rośliny okopowe, mogą być również zboża. Nawożenie powinno odbywać się po laboratoryjnej analizie gleby. Z organicznych nawozów używa się obornika lub gnojowicy. Przy nawożeniu mineralnym trzeba pamiętać, żeby nawozy potasowe dawać jesienią lub bardzo wczesną wiosną, a nawozy azotowe w okresie wegetacji w 2-3 dawkach począwszy od kwietnia, a ostatnie dokarmianie dać w czerwcu. Nawożenia fosforowego nie poleca się. Orientacyjne dawki nawozów w czystym składniku wynoszą K-100 do 150 kg/ha, N-100 do 150 kg/ha. Cięcie jest jednym z podstawowych zabiegów mających na celu prześwietlenie krzewu i usunięciu pędów słabych i uszkodzonych. Zabieg zaleca się wykonywać zimą (luty, marzec). W pierwszej kolejności wycinamy pędy przeszkadzające w pielęgnacji, a więc płożące się lub zastawiające rzędy, a także pędy uszkodzone. Następnie usuwamy część pędów starych i zagłuszających się oraz nadmierną ilość młodych odbić, zostawiając tylko kilka (8-10) pędów najsilniejszych, które w przyszłych latach zastąpią stare pędy. Cięcie wykonuje się po zbiorze owoców.

Gleba Pod Aronie

Pędy aronii wytrzymują mrozy do –30st. C. Przy wyborze stanowiska należy pamiętać o tym, że aronia jest rośliną światłolubną i do regularnego plonowania potrzebne jest dobre oświetlenie. Aronia w dużym stopniu jest tolerancyjna na brak wilgoci jak i jej nadmiar. Dzięki silnej budowie systemu korzeniowego aronia dobrze rośnie na glebach o niskim poziomie wody gruntowej. Przed założeniem plantacji należy oczyścić teren z chwastów, co bardzo ułatwia pielęgnację sadzonek w pierwszych latach, gdy aronia jest szczególnie wrażliwa na chwasty. W 4-5 roku życia aronia dostatecznie silnie sama zagłusza chwasty. Rok przed posadzeniem plantacji należy zbadać kwasowość gleby i w razie potrzeby poprzez wapnowanie doprowadzić odczyn do pH 6-7. W okresie wegetacyjnym poprzedzającym sadzenie dobrze jest zastosować mieszankę okrywową z roślin motylkowych do wczesnego przyorania. Podstawowym zabiegiem jest orka głęboka, przed którą należy przeprowadzić nawożenie fosforowe. Na glebach słabych wskazane jest przed posadzeniem aronii przeprowadzenie nawożenia obornikiem. Rozmieszczenie roślin na plantacji musi być takie, aby możliwa była obróbka mechaniczna. Dlatego przy zakładaniu większych plantacji zaleca się odległość 4m między rzędami. Rozstaw sadzonek w rzędzie zależy od tego, czy przewidujemy zbiór ręczny czy mechaniczny. Na małych plantacjach przeznaczonych wyłącznie do zbioru ręcznego odległość między sadzonkami w rzędzie może wynosić 1,5-2m. Większe plantacje powinny być sadzone tak, aby w przyszłości nadawały się do zbioru mechanicznego, dlatego rozstawa sadzonek w rzędzie powinna wynosić ok. 0,8m. Sadzonki powinny być jednorodne, najlepiej dwuletnie lub dobrze rozwinięte jednoletnie. Po wykopaniu sadzonek ze szkółki, co najczęściej odbywa się w październiku, należy materiał zadołować, najlepiej w pobliżu miejsca sadzenia. Unikać należy przesuszenia i przemrożenia korzeni.